Mevzuat | Hesaplamalar | Formlar | SSS | Hayata Dair | İletişim | Hakkımda
 

Belgesiz Gider Kaydı

 BELGESİZ YAZILABİLECEK ŞEHİR İÇİ ULAŞIM, POSTA PULU VB. GİDERLER VE KDV'Sİ


I   GİRİŞ

Günümüzde hemen hemen her işletmenin çeşitli faaliyetleri nedeniyle belgesiz bazı giderleri vardır. Genellikle şehir içi ulaşım (otobüs dolmuş), posta pulu, jeton vb. için katlanılan bu giderler için fatura ve­ya benzeri bir belge alınamamaktadır. Fatura veya benzeri belgeye bağlanama­yan bu tür giderlerin kayıtlara nasıl geçirileceği ve bu giderler nedeniyle öde­nen KDV'nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı konusunda duraksamalar yaşanmaktadır.

Bu yazıda, fatura veya benzeri belgeye bağlanması mümkün olmayan bazı gi­derlerin kayıtlara ne şekilde gider olarak yansıyacağı ve bu giderlere ilişkin KDV'nin indirilip indirilemeyeceği konuları ele alınmaya çalışılmıştır.

 

II    BELGELENDİRİLMESİ ZORUNLU OLMAYAN MASRAFLARIN NE ŞEKİLDE GİDER OLARAK KAYDEDİLECEĞİ (1)

Vergi Usul Kanunumuz'a göre, yapılan tüm giderlerin, belgeye dayandırılması gerekmektedir. Başka bir ifade ile, belgesiz bir harcamanın, gider olarak yazıl­ması mümkün değildir. Genel kural böyle olmakla birlikte, bunun istisnası olan üç gider türü vardır.

Bunlar, Vergi Usu! Kanunu'nun "Tevsiki Zaruri Olmayan Kayıtlar" başlıklı 228. maddesinde;

1- Örf ve teamüle göre bir belgeye dayandırılması mutat olmayan (alışıla gel­meyen) çeşitli giderler (örneğin, bahşiş gibi giderler),

2-      Belgenin sağlanmasına olanak bulunmayan çeşitli giderler (örneğin, şehir içi dolmuş, otobüs, posta pulu ve jeton gibi giderler),

3-   Vergi Kanunları'na göre götürü olarak tespit edilen giderler (örneğin, kira gelirlerindeki % 25'lik götürü gider gibi gi­derler),

için ispat edici kağıt aranmayacağı hük­me bağlanmıştır. Aynı hüküm gereğince, l ve 2 No.lu bentlerde yazılı giderlerin gerçek miktarları üzerinden kayıtlara ge­çirilmesi ve miktarlarının işin genişliğine ve niteliğine uygun bulunması zorunlu­dur (2)

Mükelleflerin faaliyetleri ile ilgili ola­rak yaptıkları şehir içi ulaşım, posta pulu vb. giderlerini kural olarak bel­gelemeleri şarttır. Genellikle bu tür giderler belgeye bağlanamamaktadır. Belge sağlanamaması, bu masrafların gerçek miktarları üzerinden kayıtlara geçirilmesine engel değildir. Ancak bu şekilde işlem yapılabilmesi için,

    Postaya verilen evrakların niteliğini gösteren bir bordro hazırlanmasında,

    İş takibi için şehir içi yolculukları dola­yısıyla ödenen dolmuş veya otobüs üc­retlerinin belgelendirilmesi için ilgili eleman veya memurca düzenlenen ve ya­pılan masrafların içeriğini gösteren bir liste yapılmasında,yarar vardır.

Maliye Bakanlığı'nın konu ile ilgili özelgelerine (3) göre, fatura veya benzeri belgelere bağlanamayan şehir içi ulaşım, posta pulu vb. giderleri;

 

- Faaliyetlerle ilgili olması,

- İşin genişliğine ve niteliğine uygun bu­lunması,

- Şehir içi ulaşımı (otobüs veya dolmuş) göstermek üzere hazırlanan bir liste dü­zenlenmesi,

- Postaya verilen evrakın niteliğini göste­ren bir bordro hazırlanması,

- Vergi mükellefi veya yetkilileri tara­fından imzalanması veya firma kaşesi basılması gibi,

koşulların gerçekleşmesi halinde, ger­çek miktarları üzerinden kayıtlara gider olarak kaydedilebilecektir.

Konu ile ilgili olarak verilen bir başka Özelge'de de aynı yönde açıklama ya­pılmış olup, söz konusu Özelge'de;

"Yapılan posta masraflarının faaliyetleri ile ilgili olması ve işin genişliğine ve mahiyetine uygun bulunması kaydıyla, adi mektup pul­ları karşılığında yapılan harcamanın belgelendirilebilmesi için vergi mükellefi veya yet­kilileri tarafından imzalanmak ve işletme ve­ya firma kaşesi basılmak suretiyle bir bord­ronun düzenlenmesi ve postaya verilen ev­rakın niteliğinin söz konusu bordroya yazıl­ması halinde, kullanılan pullar için yapılan harcamaların tevsikinde yeterli bir belge ola­rak kabulü mümkün bulunmaktadır."

şeklindedir (4)

Ancak, belgesiz yazılabilecek şehir içi ulaşım, posta pulu vb. giderler için,şin hacmi ve işin niteliği kuşkusuz önemlidir. Örneğin, bir sıhhi tesisatçının şehir içi ulaşım, posta pulu vb. gideri neredeyse yok denecek kadar azdır. Ancak, geniş bir müşteri kitlesine hitap eden, zaman zaman bazı broşürler, in­dirimli satış duyurulan ya da ürünleri­ni, işletmesini veya yaptıkları organi­zasyonu tanıtıcı yazılar gönderen bir işletmenin, belgesiz olarak önemli tu­tarlarda posta pulu, şehir içi ulaşım vb. gideri yazması mümkündür. Bazı du­rumlarda, sözgelimi broşür gönderildi­ği durumlarda posta giderine esas olan olayı, örneğin onbin adet broşür gön­derildiğinin matbaa faturasıyla da ka­nıtlanması gerekmektedir.

Konuya bu açıdan bakıldığında, bazı işletmelerin özelliği gereği yılda en fazla birkaç milyon lira posta pulu, şe­hir içi ulaşım vb. gideri yazabileceği, bazılarının ise belgesiz olarak bir kaç yüz milyon liralık hatta milyarlık posta pulu, şehir içi ulaşım vb. gideri yaza­bileceği sonucu ortaya çıkmaktadır (5)

 

III BELGESİZ YAZILABİLECEK ŞEHİR İÇİ ULAŞIM, POSTA PU­LU VB. GİDERLERE AİT KDV'NİN İNDİRİMİ

KDV'nin indirimine ilişkin hükümler KDV Kanunu'nun 29-34. maddelerin­de düzenlenmiştir. KDV Kanunu'nun 29. maddesine göre; mükellefler Kanun'da aksine bir hüküm bulunmadık­ça, faaliyetlerine ilişkin olarak yüklen­dikleri KDV'yi indirim konusu yapa­bilirler. Kanun'un 34. maddesinde ise, yüklenilen vergilerin, satışlar üzerin­den hesaplanan KDV'den indirilebilmesi için;

-  Fatura veya benzeri belgelere kayde­dilmesi,

-  Bu belgelerin yasal defterlere kayde­dilmesi,

koşullarının her ikisinin birlikte ger­çekleşmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Başka bir anlatımla, KDV Kanunu'nun 29 ve 34. maddelerine göre yüklenilen vergilerin mükelleflerce indirim konu­su yapılabilmesi için;

-  Yüklenilen KDV, mükellefiyet konu­su faaliyet ile ilgili olmalıdır.

-  Yüklenilen KDV, indirilebilecek ni­telikte olmalıdır (yani 30. madde kap­samına girmemelidir),

-  KDV, istisnai durumlar hariç olmak üzere fatura veya benzeri belgelerde ayrıca gösterilmelidir.

-  Fatura veya benzeri belgeler, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tak­vim yılı aşılmamak şartıyla yasal def­terlere kaydedilmelidir.

Buna göre, posta giderleri ile şehir içi ulaşım vb. giderlerin fatura veya ben­zeri belgeye bağlandığı durumlarda, KDV indirimi açısından herhangi bir sorun bulunmamakta, bu giderler ne­deniyle ödenen KDV, indirim konusu yapılabilmektedir. KDV indirimi açı­sından burada belirtilmesi gereken bir başka husus ise, posta ücretleri ile şe­hir içi ulaşım (otobüs biletlerinin) gi­derlerinin belli bir tarifeye göre, KDV dahil olarak belirlendiğidir. Dolayı­sıyla, bu ücretler nedeniyle fatura veya benzeri belgelerde KDV'nin ayrıca  gösterilmesine gerek bulunmamakta­dır. KDV dahil olarak belirlenen bu giderlere ait KDV'nin iç yüzde oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapı­larak indirilmesi gerekir. İç yüzde ora­nının formülü ise şu şekildedir;

 

Vergili bedel x Vergi Oranı 100 +Vergi oranı

 

İşletmeye ait şehir içi ulaşım, posta pulu vb. gibi giderlerin fatura veya benzeri belgeye bağlanamadığı haller­de ise, bu giderlere ait KDV'nin indi­rilip indirilemeyeceği konusunda du­raksamaya düşülmektedir.

Mükellefiyet konusu faaliyetle ilgili olan ve işin genişliği ve niteliğine uy­gun olan şehir içi ulaşım, posta pulu vb. gibi giderlerin fatura veya benzeri belgeye bağlanamadığı durumlarda, yukarıda belirtildiği şekilde bir liste veya bordro düzenlenerek mükellef ya da yetkilileri tarafından imzalanması veya firma kaşesi basılması koşuluyla, listede veya bordroda yeralan vergi da­hil bedeller içerisindeki KDV'nin iç yüzde oranıyla ayrılarak indirilmesi ge­rekir. Bu verginin indirimi gerek yük­lendikleri vergilerin mükellefler üze­rinde yük olarak kalmamasını öngören KDV'nin indirim teorisine, gerekse Kan un'un indirim hükümlerine uygun­dur. Ayrıca bu giderlerin bir liste veya bordro ile belgelendirilmesi VUK yö­nünden mümkün olduğundan, KDV indirimini fatura veya benzeri belgeye bağlayan KDVK yönünden de herhan­gi bir sakınca bulunmamaktadır (6)

Maliye Bakanlığınca verilen Özelge' de (7)

"Posta masrafları nedeniyle düzenlenen bordroda yeralan bedel içerisindeki KDV'nin iç yüzde oranıyla aynlarak indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır."

şeklindeki idari görüş de bu açıklama­mızı doğrulamaktadır.

 

IV SONUÇ

İş ve işletme ile ilgili, işin genişliği ile orantılı ve işin niteliğine uygun olan, ancak fatura veya benzeri bir belgeye bağlanamayan şehir içi ulaşım, posta pulu vb. gibi giderleri vergi mükellef­lerince veya yetkilileri tarafından im­zalanacak ve firma kaşesi basılacak bir liste ya da bordro ile belgelendirilebilecektir. Bu giderler, söz konusu liste ya da bordroya dayanılarak gerçek miktarları üzeriden kayıtlara intikal et­tirilebilecektir.

Her ne kadar bordronun şirket yetkilileri tarafından onaylanması yeterli görülmüş ise de, yapılacak vergi incelemelerinde mükelleflerin eleştiriye maruz kalma­maları için yüksek tutarları bulan posta masraflarına ilişkin düzenlenen bordro­ların ilgili posta birimine onaylattınlmasında yarar vardır (8)

Ayrıca, vergi dahil olarak belirlenen şe­hir içi ulaşım, posta pulu vb. ücretleri içindeki KDV'nin de, iç yüzde oranı uy­gulanmak suretiyle hesaplanarak indi­rilmesi mümkün bulunmaktadır (9)

 

Safîye ONGEN *

   *    Celal Bayar Ün. Gördes Meslek Yüksek Okulu Öğretim Görevlisi

(1)     Şükrü KIZILOT, "Posta Pulu Masraflarının Gider Kaydı ve KDV indirimi", Hürses, 24  25  26.12.1997, s. 7

(2)     Bu konuda geniş bilgi için bkz. Şükrü KIZILOT, Vergi Usul Kanunu ve Uygulaması, Yaklaşım Yayınları, Ankara 1995, s. 18851890

(3)     M.B'nin 30.06.1992 tarih ve 22444422824/53986 Sayılı Ozelgesi (Bkz. Şükrü KIZILOT, Danıştay Ka­rarlan ve Özelgeler, Cilt: 1, Yaklaşım Yayınları, Ankara, 1996, s. 385386); Ayrıca bkz. M.B'nin 14.06.1990 tarih ve 22444422817/057031 Sayılı Ozelgesi (KIZILOT, Danıştay Kararlan veÖzelgeler, Cilt: 3, s. 946947).

(4)     M.B'nin 22.07.1996 tarih ve 0.555520234/33611 Sayılı Ozelgesi (Bkz. Yaklaşım, Yıl: 5, Sayı: 50,Şubat 1997, s. 147148)

(5)      Şükrü KIZILOT, "Posta Pulu Giderleri ve KDV'si', Sabah, 08.01.1997, s. 9

(6)     Şükrü KIZILOT, Katma Değer Vergisi Kanunu ve Uygulaması, Yaklaşım Yayınları, Ankara 1998,Cilt: 4, s. 15271529

(7)     M.B'nin 22.07.1996 tarih ve 0.555520234/33611 Sayılı Özelgesi

(8)     Hasan YALÇINSelçuk YÜCEL, Gelir ve Kurumlar Vergisi Uygulamasında Giderler, Klavuz Yayın­ları, II. Baskı, istanbul 1996, s. 133

(9)     ilhan İL; "Posta Pulu Masraflarının Gider Kaydı ve KDV İndirimi" Yaklaşım, Yıl: 5, Sayı: 50, Şubat 1997,5.8385

  • Bunları Unutmayın

    Tümünü Gör
  • E-Bülten



Mevzuat | Hesaplamalar | Formlar | SSS | Hayata Dair | İletişim | Hakkımda
Sitemizde yer alan bilgiler belli bir konunun veya konuların çok geniş kapsamlı bir şekilde ele alınmasından ziyade genel çerçevede bilgi vermek ve yorum yapmak amacını taşımaktadır. Bu paylaşımlar ile amacımız muhasebe, vergi, yatırım, danışmanlık alanlarında veya diğer türlü profesyonel bağlamda tavsiye veya hizmet sunmak değildir. Bilgileri kişisel finansal veya ticari kararlarınızda yegane dayanak olarak kullanmaktan ziyade, konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Bu site ve içeriğindeki bilgiler, oldukları şekliyle sunulmaktadır; S.M. Mali Müşavir Burhan Eray bunlarla ilgili sarih veya zımni bir beyan ve garantide bulunmamaktadır. S.M. Mali Müşavir Burhan Eray, söz konusu site ve içeriğindeki bilgilerin hata içermediğine veya belirli performans ve kalite kriterlerini karşıladığına dair bir güvence vermemektedir. Site ve içeriğindeki bilgileri kullanımınız sonucunda ortaya çıkabilecek her türlü risk tarafınıza aittir ve bu kullanımdan kaynaklanan her türlü zarara dair risk ve sorumluluk tamamen tarafınızca üstlenilmektedir. S.M. Mali Müşavir Burhan Eray, söz konusu kullanımdan dolayı, (ihmalkarlık kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere) sözleşmesel bir dava, kanun veya haksız fiilden doğan her türlü özel, dolaylı veya arızi zararlardan ve cezai tazminattan dolayı sorumlu tutulamaz.

© 2006-2012 Burhan Eray | Serbest Muhasebeci Mali Müşavir |