MAKALELER

Anasayfa > Makaleler

Ortaklık payını devreden Limited Şirket ortağının vergi borçlarından sorumluluğu

19 Ağustos 2019

 

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu

 

Tarih         : 19.06.2009

 

Esas No   : 2008/651

 

Karar No  : 2009/312

 

AATUHK Md. 35

 
ORTAKLIK PAYINI DEVREDEN LİMİTED ŞİRKET ORTAĞININ ŞİRKETİN VERGİ BORÇLARINDAN SORUMLULUĞU

 

Limited şirketteki ortaklık payının üçüncü kişiye devrine ilişkin sözleşmeler, özel hukuk sözleşmesi olup, kamu alacağının tahsilinden doğan sorumluluğun, pay devri sözleşmesiyle ortadan kaldırılmasına olanak bulunmadığı; bu nedenle 6183 sayılı Yasa’nın 35. maddesinden doğan ve limited şirket ortaklarını, şirketten tahsiline olanak bulunmayan kamu alacaklarının ödenmesinden doğrudan doğruya ve payları oranında sorumlu tutan kural karşısında, tahsili gereken kamu alacağını yaratan vergilendirmenin ait olduğu dönemde şirketin paylarına sahip ortakların, bu dönemden sonra paylarını devretmiş olsalar da ortaklık sıfatının sürdüğü dönemlere ilişkin şirketin kamu borçlarından sorumluluklarının kalkmasının söz konusu edilemeyeceği hk.

 

İstemin Özeti: (…) Ltd. Şti.’nden tahsil edilemeyen Temmuz 2001 dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile gecikme faizinin, şirketin %50 paylı ortağı olan davacıdan tahsili amacıyla 6183 sayılı Yasa’nın 35. maddesi uyarınca düzenlenen ödeme emri dava konusu yapılmıştır.

 

Davayı inceleyen Vergi Mahkemesi; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 35., 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 520. maddesi ve 532. maddesinin 1. fıkrasına değinerek, limited şirket ortaklarının, şirketin borçlarından ortaklık sıfatları nedeniyle ortaklık hisseleri oranında sorumlu tutulabilecekleri, pay sahipliği haklarının ve borçlarının pay sahibine değil, paya bağlandığı, payların sabit, pay sahipliğinin değişken olduğu, bir payı devreden ortağın, o paya bağlanan hak ve borçları bütünüyle devralan ortağa geçireceği ve devralanın tüm hak ve borçları yükleneceği, davacının 14.12.1999 tarihinde devraldığı (…) Ltd. Şti.’nin %50 hissesini dava dosyası ve E: 2005/1331 sayılı dosyadaki belgelere göre 27.09.2002 tarihli ortaklar kurulu kararıyla devrettiği, bu tarihten itibaren şirketle hukuken bir bağı kalmadığından, devir tarihi itibarıyla devralana geçen borçlardan ortaklık sıfatının sürdüğü döneme ait olsa da davacının sorumlu tutulamayacağı, kanuni temsilci sıfatıyla sorumlu tutulup tutulmayacağı değerlendirildiğinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 10. maddesine göre tüzel kişilerin vergilendirme ile ilgili ödevlerinin temsile yetkili olanlar tarafından yerine getirilmesinin zorunlu olduğu, bu ödevlerin yerine getirilmemesi nedeniyle ortaya çıkacak borçlardan öncelikli olarak tüzel kişiliğin sorumlu olduğu, kanuni temsilcilerin Türk Ticaret Kanunundaki düzenlemelere göre belirleneceği, Kanun’un 540. maddesinin 1. fıkrası uyarınca aksi kararlaştırılmış olmadıkça ortakların hep birlikte müdür sıfatıyla şirket işlerini idareye ve şirketi temsile mecbur oldukları, 3. fıkraya göre de bu kuralın kurucu ortaklar için geçerli olduğu, sonradan ortak olanlar için ortaklar kurulunun kararı olmadıkça şirket işlerini idareye ve şirketi temsile mecbur olmadıklarından, temsilcilik sıfatı kazanamayacakları, 12.10.2006 günlü ara kararı üzerine (…) Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından gönderilen belgelerden payların devralındığı ve devredildiği tarihler arasında yetkili kılındığına ilişkin ortaklar kurulu kararı bulunmayan davacının şirketten tahsil imkanı kalmayan amme borçlarından dolayı sorumluluğu, ortaklık sıfatına ve paya bağlı bulunduğundan borçların, şirketteki hisselerini devreden ve ortak bulunduğu dönemde kanuni temsilci olmayan davacıdan istenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emrini iptal etmiştir.

 

Vergi idaresinin temyiz istemini inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 4369 sayılı Kanunun 21. maddesiyle değişik 35. maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ‘mükellef ve vergi sorumlusu’ başlıklı 8. maddesinin 3. fıkrasına göre bir kamu borcu olan vergi borcundan yasa gereği doğan sorumluluğun, hisselerin satışı yoluyla ortadan kaldırılamayacağı ve takip edilen kamu alacakları hangi vergilendirme dönemine ilişkin tahakkuk etmiş ise şirket hakkında kanuni takip yolları tüketilmek koşuluyla bunların ödenmesinden de yine aynı dönemde ortak olan kişinin hissesi oranında sorumlu olacağı sonucuna ulaşıldığı, şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağının davacıdan limited şirket ortağı sıfatıyla tahsil edilmesi amacıyla düzenlenen ödeme emrinde vergi borcunun döneminin Temmuz 2001 olduğu, davacının şirketin %50 hissesini 27.09.2002 tarihli ortaklar kurulu kararıyla devrettiği, bu durumun 23.05.2003 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan ve tescil edildiği, ödeme emrine konu vergi borcunun ait olduğu vergilendirme döneminde şirket ortağı olan davacının limited şirketin ödenmeyen vergi ve buna bağlı alacaklarından yukarıda anılan yasal düzenleme uyarınca sorumlu olduğu, ödeme emrinin iptal edilmesinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle vergi mahkemesi kararını bozmuş; davacının karar düzeltme istemi ise Vergi Mahkemesinin, kararıyla süre aşımı nedeniyle reddedilmiştir.

 

Bozma kararına uymayan Vergi Mahkemesi, ilk kararında ısrar etmiştir.

 

Israr kararını temyiz eden vergi dairesi müdürlüğü; limited şirket ortaklarının, hisse devir sözleşmesi ile şirket ortağı olunan dönemlerdeki kamu borçlarından hisseleri oranındaki sorumluluklarının sona ermeyeceği, dolayısıyla davacının ortak olduğu döneme ilişkin olarak şirketten tahsil edilmeyen kamu alacağının tahsili amacıyla adına hissesi oranında düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

 

Karar: Gerçek bir emtia teslimine dayanmayan faturaları kayıtlarına dahil edip, faturalarda gösterilen katma değer vergilerini indirim konusu yaptığı belirlenen davacının ortağı olduğu limited şirket adına, katma değer vergisi indirimlerinin kabul edilmemesi suretiyle Temmuz, Ağustos, Eylül, Kasım, Aralık 2000 ve Şubat, Temmuz, Ağustos, Kasım ve Aralık 2001 dönemleri için re’sen yapılan tarhiyatların yargılama süreci sonunda kamu alacağı niteliği kazanması ve şirketten tahsil edilmemesi üzerine tahsili amacıyla davacı adına 6183 sayılı Yasa’nın 35. maddesi uyarınca düzenlenen ödeme emirlerini iptal eden vergi mahkemesi kararı vergi idaresi tarafından temyiz edilmiştir.

 

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 4369 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle değişik 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tahsil imkanı bulunmayan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları düzenlemesi yer almaktadır.

 

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ‘mükellef ve vergi sorumlusu’ başlıklı 8. maddesinin 3. fıkrasında da, vergi kanunlarıyla kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna ilişkin özel mukavelelerin vergi dairelerini bağlamayacağı öngörülmüştür. Limited şirketteki ortaklık payının kısmen veya tamamen bir üçüncü kişiye devrine ilişkin sözleşmeler, özel hukuk sözleşmesidir. Kamu alacağının tahsilinden doğan sorumluluğun, pay devri sözleşmesiyle ortadan kaldırılmasına olanak bulunmamaktadır.

 

Bu nedenle 6183 sayılı Yasa’nın 35. maddesinden doğan ve limited şirket ortaklarını, şirketten tahsiline olanak bulunmayan kamu alacaklarının ödenmesinden doğrudan doğruya ve payları oranında sorumlu tutan kural karşısında, tahsili gereken kamu alacağını yaratan vergilendirmenin ait olduğu dönemde şirketin paylarına sahip ortakların, bu dönemden sonra paylarını devretmiş olsalar da ortaklık sıfatının sürdüğü dönemlere ilişkin şirketin kamu borçlarından sorumluluklarının kalkması söz konusu edilemez.

 

Dosyadaki belgelere göre şirketten tahsil edilemeyen borcun Temmuz 2001 dönemine ait vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi olduğu ve 03.02.2000 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan ve sicile tescil edilen (…) 7. Noterliğinin 14.12.1999 tarih ve 40606 yevmiye sayısı ile onayladığı 08.11.1999 tarihli ortaklar kurulu kararına göre şirket paylarının %50’sini devralarak şirket ortağı olan, 23.05.2003 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan ve sicile tescil edilen (…) 9. Noterliğinin 18.10.2002 tarih ve 32937 yevmiye sayısı ile onayladığı 27.09.2002 tarihli ortaklar kurulu kararıyla paylarını devretmesi sebebiyle ortaklık sıfatı sona eren davacının, ödeme emrine konu vergi borcunun ait olduğu dönemde şirket ortağı olduğu saptandığından, payların devrinden dolayı, devir tarihinden önceki dönemlerin kamu borçlarından doğan ve şirketten tahsil edilemeyen vergi ve buna bağlı alacaklardan sorumluluğun da kalkacağına dayanılarak verilen ödeme emrinin iptali yolundaki ısrar kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

 

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüyle, Vergi Mahkemesinin ısrar kararının bozulmasına, oyçokluğu ile karar verildi(*).

   

 

 

 

                     

 

Danıştay 3. Dairesi

 

Tarih     : 22.03.2010

 

Esas No   : 2008/5149

 

Karar No  : 2010/802

 

6183 s. K. Md. 35

 
LİMİTED ŞİRKETTE HİSSE DEVREDEN ORTAĞIN SORUMLULUĞU

 

Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde payı devreden ve devralan şahısların, devir dönemine ait amme alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulması gerekir.

 

İstemin Özeti: Ortağı olduğu limited şirketteki hisselerinin tamamını noter devir sözleşmesiyle devreden ve bu devir işlemi Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilen davacı adına, şirket tüzel kişiliğinin malvarlığından tahsil edilemeyen kamu alacağının tahsili amacıyla 6183 sayılı Yasa’nın 35. maddesine göre düzenlenen ödeme emrine karşı açılan davayı; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 5766 sayılı Kanunla değiştirilen 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan sorumlu olacakları, ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde payı devreden ve devralan şahısların, devir dönemine ait amme alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacağı kuralı uyarınca; yapılan mal varlığı araştırmasında tespit edilen ancak birisi rehinli diğeri üzerine ise idarece onikinci sırada haciz konulan araçların satışının yapılamaması nedeniyle şirket tüzel kişiliğinin mal varlığından tahsil imkanı bulunmayan 2002 yılına ilişkin kamu alacağından dolayı, limited şirketteki hissesini 19.02.2003 tarih ve 30842 sayılı hisse devir senediyle devreden ve bu devir işlemi 13.03.2003 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan davacının sorumlu tutularak adına hissesi oranında ödeme emri düzenlenmesinde yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddeden Vergi Mahkemesi kararının; hisselerini devrederek ortaklığından ayrıldığı şirketin borçlarından sorumlu tutulamayacağı, 5766 sayılı Yasa ile yapılan düzenlemelerin hiç bir şekilde geriye yürütülemeyeceği, mal varlığı araştırmasında tespit edilen şirket araçlarının halen satılmadığı ve idarece bu konuda ne yapıldığının bilinmediği ileri sürülerek bozulması istenmiştir.

 

Karar: Temyiz istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen iddialar isteme konu yapılan kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddine,  oybirliğiyle karar verildi.

Makale Okunma Sayısı: 1116

İlginizi Çekebilecek Makaleler

TÜM MAKALELER

E-Bülten Üyeliği

Sizin ve işletmenizin daha başarılı olmasını sağlayacak; makaleler, haberler ve gelişmeler için hemen üye olun!