MAKALELER

Anasayfa > Makaleler

SSKlıların Yaştan Emekliliği.

19 Ağustos 2019

I- GİRİŞ

 

Emeklilik şartlarıyla ilgili en kapsamlı düzenlemelerden biri 25.08.1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanunla yapılan değişikliktir. Yapılan düzenleme ile emeklilik yaşı her statü için (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) kademeli olarak artırılmıştır. Son olarak da emeklilik şartları 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile yeniden belirlenmiştir. Ancak 01.05.2008 tarihinden önce işe başlayanlar için eski şartlar aynen muhafaza edilmiştir. Yazımızın amacı, 01.05.2008 tarihinden  önce işe başlayan SSK sigortalılarının yaştan emeklilik şartlarını ortaya koymaktır.

 

II- YAŞTAN EMEKLİLİK

 

Bilindiği üzere SSK sigortalılarının emeklilik şartları 506 sayılı Kanun’un 60. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddede öncelikle genel koşullar düzenlenmiş olup, bu genel koşulların içinde ayrıca Kanun’da öngörülen prim gün sayısı şartını yerine getiremeyenler için belli yaşları doldurmak şartıyla daha az prim gün sayısı ile emekli olma imkanı  verilmiştir. Bu şartlar yaştan emeklilik olarak adlandırılmaktadır.

 

A- 4447 SAYILI KANUN ÖNCESİ (08.09.1999 ÖNCESİ)

 

506 sayılı Kanun’un 4447 sayılı Kanunla değişmeden önceki 60. maddesine göre yaşlılık aylığı için,

 

● Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması ve en az 5000 gün veya

 

● Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmamış olmakla beraber, kadın ise 20, erkek ise 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 5000 gün yahut

 

● Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması, 15 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 3600 gün

 

malûllük,  yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olma şartlarının yerine getirilmesi gerekmektedir.  

 

Maddede yaştan emeklilik şartları, 50/55 yaş, 15 yıl sigortalılık ve en az 3600 prim gün sayısı olarak belirlenmiştir.

 

B- 4447 SAYILI KANUN SONRASI (08.09.1999 SONRASI)

 

4447 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanun’un 60. maddesi değiştirilmiş ve yaştan emeklilik şartları kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmak, 25 yıldan buyana sigortalı olmak ve en az 4500 gün prim ödeme gün sayısına sahip olmak olarak değiştirilmiştir. Bu şartlar ilk defa 08.09.1999 tarihinden sonra sigortalı olacak kişiler için uygulanacak şartlar olup, bu tarihten önce sigortalılığı başlayanların değişiklikten hemen etkilenmelerini önlemek üzere geçici 81. maddede kademeli geçiş düzenlemesi yapılmıştır.

 

Geçici 81. maddenin (A) bendinde, kazanılmış haklar korunarak değişiklikten önceki şartlarla emekli olabilecekler düzenlenmiştir. Buna göre, Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan 08.09.1999 tarihinde, bu Kanun’un yürürlük tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere göre yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanlar ile sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ve sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkekler hakkında, bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümler uygulanır.

 

Buna göre,

 

● 08.09.1999 tarihi itibariyle 4447 sayılı Kanun öncesi emeklilik şartlarını yerine getirenler,

 

● Kadınlarda 08.09.1981, erkeklerde ise 08.09.1976 tarihinden önce işe başlayanlar

 

bu değişikliklerden etkilenmeyecek ve eski şartların yerine getirildiği tarihte emekli olabilecektir. Kanun’daki şartların 08.09.1999 tarihinden sonra yerine getirildiği tarihin veya aylık talebinde bulunulan tarihin önemi bulunmamaktadır.

 

Yine aynı maddenin (B) ve (C) bentlerinde ise kademeli geçiş düzenlenmiştir. Ancak bu bentler Anayasa Mahkemesi tarafında iptal edilmiştir. Bunun üzerine 23.05.2002 tarihli ve 4759 sayılı Kanunla (B) ve (C) bentleri yeniden düzenlenmiştir. Kanun’un (C) bendi yaştan emeklilik ile ilgili kademeli geçişi düzenlemektedir. Bu bendin;

 

(a) fıkrasına göre,

 

– 23.05.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün sayısı bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.

 

(b) fıkrasına göre ise,

 

– 23.05.2002 tarihinde (a) bendinde öngörülen şartları yerine getiremeyenler için şartların yerine geldiği tarihe göre 52/56 yaştan başlayıp 58/60 yaşına kadar uzanan kademeli bir yaş getirilmiştir.

   

                                                               
 

15 Yıl Sigortalılık Süresi, 3600 Gün ve Kadınlarda 50, Erkeklerde 55 Yaşın

 

Yaş

 

Kadın

 

Erkek

 

23.05.2002 ve öncesinde tamamlanması

 

50

 

55

 

24.05.2002-23.05.2005

 

52

 

56

 

24.05.2005-23.05.2008

 

54

 

57

 

24.05.2008-23.05.2011

 

56

 

58

 

24.05.2011-23.05.2014

 

58

 

59

 

24.05.2014 sonrasında tamamlanması

 

58

 

60

 

 

 


Yaştan emeklilik konusunda 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün ve kadınlarda 50, erkek 55 yaş şartlarının en geç yerine geldiği tarihe göre emeklilik yaşı belirlenmektedir. Yani bu şartlardan ikisi sağlanmış biri sağlanmamış ise son sağlanacak şartın yerine geldiği tarih aralığındaki yaş şartına tabi olunacaktır.

 

Örnek:

 

Doğum tarihi: 01.08.1950

 

Cinsiyeti: Erkek

 

İlk işe giriş tarihi: 15.01.1990

 

Ayrılış tarihi: 01.07.2008              

 

Tahsis talep tarihi: 02.08.2008

 

Prim ödeme gün sayısı(2004): 3600

 

En son Sigortalılık Hali: 4 (a)

 

Sigortalılık süresi: 18 yıl 6 ay 17 gün

 

Mukteza Maddesi: 506 sayılı Kanun’un Geçici 81/C-bb

 

Sigortalılık başlangıç tarihi 08.09.1999 öncesi olduğu için 506 sayılı Kanun’un geçici 81. maddesine göre önce 08.09.1999, sonra da 23.5.2002 tarihindeki sigortalılık süresine göre emeklilik şartları belirlenecektir.

 

08.09.1999 tarihindeki sigortalılık durumu:

 

08        09        1999

 

15        01        1990

 

23        07            9  (9 yıl 7 ay 23 gün sigortalılık süresi bulunmaktadır.)

 

Sigortalının 08.09.1999 tarihinde 23 yıl ve daha fazla sigortalılık süresi bulunmadığından geçici 81. maddenin (A) bendinden faydalanamamaktadır. Bunun üzerine 23.05.2002 tarihindeki sigortalılık süresine bakılır.  

 

23.05.2002 tarihindeki sigortalılık durumu:

 

23        05        2002

 

15        01        1990

 

08        04            12  (12 yıl 4 ay 8 gün sigortalılık süresi bulunmaktadır.)

 

23.05.2002 tarihindeki yaşı:

 

23        05        2002

 

01        08        1950

 

22        09            51 (51 yaş)

 

23.05.2002 tarihindeki günü: 3000 gün

 

Geçici 81/B-ı bendine göre emeklilik şartları  25 yıl sigortalılık, 52 yaş ve 5525 prim gün sayısıdır.

 

Bu şartların sağlanması talep tarihinde söz konusu değildir.506 sayılı Kanun’un geçici 81. maddesinin (C-a) bendine göre 23.05.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresi, 55 yaş ve en az 3600 prim gün sayısı şartlarının oluşup oluşmadığına bakılır. Bu şartların hiç birinin 23.05.2002 tarihinde yerine gelmediği anlaşılmıştır. Şartların oluştuğu tarihlere bakıldığında;

 

Sigortalılık Süresi:          15      01      1990

 

                                                   15

 

                             15      01     2005

 

Yaşı:                      01      08      1950

 

                                                  55    01        08        2005

 

Gün: 3600 prim ödeme gün koşulu 2004 yılında yerine gelmiştir.

 

Sigortalının aylık bağlanması için aranan 55 yaş 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim gün sayısı koşullarının yerine geldiği en geç tarih 55 yaşın doldurulduğu 01.08.2005 olduğundan, bu tarih geçici 81. maddenin C bendinin (bb) alt bendinde belirtilen 24.05.2005-23.05.2008 tarih aralığına tekabül ettiğinden, bu aralıkta erkek sigortalı için aranan yaş şartı 57’dir. Sigortalı tahsis talep tarihinde 58 yaşında olduğundan 01.09.2008 tarihi itibariyle aylığı başlar.

 

III- SONUÇ

 

Anlaşılacağı üzere yaştan emeklilik konusunda 2 milat vardır, bunlardan biri 08.09.1999 tarihidir ki, bu tarih itibariyle kadınlarda 18, erkeklerde 23 yıl veya daha fazla sigortalılığı bulunan sigortalılar 50/55 yaş 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim gün sayısı şartlarını yerine getirdikleri tarihe bakılmaksızın bu şartlarla emekli olma hakkına sahiptir. İkinci milat ise 23.05.2002 tarihidir ki, bu tarihte şartların tamamını yerine getirmiş olanlar yine eski hükümlere göre emekli olabilmekte, sağlayamayanlar ise bu 3 şartın yerine getirildiği tarihe göre belirlenen yaşlarda emekli olabilmektedir. Şartların yerine geldiği tarih kadınlarda 23.05.2011 tarihinden sonra ise yaş şartı 58, erkeklerde 23.05.2014 tarihinden sonra ise yaş şartı 60 olarak uygulanacaktır. 4447 sayılı Kanunla getirilen emeklilik şartları 08.09.1999-30.04.2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olacaklar için uygulanacaktır.  

 

 

 

Yazar:Cevdet CEYLAN*

 

Yaklaşım / Ağustos 2010 / Sayı: 212

 

 

*          Sosyal Güvenlik Kurumu, Sigortalı Emeklilik İşlemleri Daire Başkan V.

Makale Okunma Sayısı: 890

İlginizi Çekebilecek Makaleler

TÜM MAKALELER

E-Bülten Üyeliği

Sizin ve işletmenizin daha başarılı olmasını sağlayacak; makaleler, haberler ve gelişmeler için hemen üye olun!